1
استاد گروه ادیان و عرفان، دانشگاه باقرالعلوم (ع)، قم
2
دانشگاه بین المللی اهل بیت علیهم السالم
چکیده
سیر و سلوک در عرفان مهمترین روش برای رسیدن به حقیقت بوده و این اصل مهم گاه با مشکل مواجه می شود و اگر به عواملی سلبی و ایجابی توجه نشود سیر و سلوک انسان به کلی از بین رفته و یا کم اثر شده یا به انحراف کشیده می شود. از فیلسوفانی که به این امر توجه وافر داشته است، ملاصدرا است، وی با دقت آفات سلوک را مورد بررسی قرار داده است و انسان را توصیه نموده که متوجه اثر تخریبی این عوامل در سیر و سلوکشان باشند. ملاصدرا عوامل زیر را به عنوان آفت برای سیر و سلوک بر شمرده که اهم آن عبارت اند از: گناهان، رهبران گمراه، جهل به نفس، تقلید بیجا، پیروی از شهوات و خواسته های نفسانی، مخالفت ّ جاه و مقام و دنیا، و دشمنی بی جا با عرفای بالله، عدم اعتقاد به معاد، حّب اعتماد بر علوم ظاهری و اکتفا به آن، لقمهای حرام، منیت و خود خواهی و لهو و لعب
